کم خونی به کاهش گلبول‌های قرمز که موجب کاهش ظرفیت انتقال اکسیژن در بدن می شود می گویند. تولید گلبول های قرمز به آهن نیاز دارد. اگر هموگلوبین به مقدار کافی تولید نشود بافت‌ها و اندام‌ها از دریافت اکسیژن محروم می‌مانند کم خونی به وجود می آید. درواقع هموگلوبین سلول‌های قرمز خون را قادر می‌سازد تا اکسیژن را از ریه‌ها به تمام قسمت‌های بدن و دی اکسید کربن را از سایر قسمت‌های بدن به ریه ها منتقل کنند.

مغز استخوان برای تولید هموگلوبین و سلول‌های قرمز خون به آهن به ویتامین ب12، فولات و سایر مواد مغذی موجود در غذاها نیاز دارد. به‌طورکلی، زنان بیشتر از مردان در معرض کمبود آهن هستند زیرا مقداری از ذخیره آهن خود را در طی خونریزی قاعدگی از دست می‌دهند. از طرفی، بارداری و زایمان نیز می‌تواند باعث کمبود آهن شود. نوزادان و کودکان بین 1 تا 2 سال هم در معرض کم خونی هستند.

کم خونی انواع مختلفی دارد اما شایع ترین آن از فقر آهن می آید و درمان آن با رعایت یکسری نکات اعم از رژیم غذایی مناسب و... قابل درمان است. اما برای آنکه بدانید کدام نوع کم خونی را دارید باید به پزشک مراجعه کنید. در ادامه درمورد علائم کم خونی، انواع کم خونی، راه های پیشگیری از آن و همچنین درمان کم خونی صحبت می کنیم.

علائم کم خونی:

علائم کم‌خونی در ابتدا، می‌تواند خیلی خفیف باشد که فرد متوجه آن نشود اما علائم کم‌خونی با شدیدتر شدن آن، بیشتر خودش را نشان می دهد.

• سردرد
• خستگی
• رنگ پریدگی
• تپش قلب
• تنگی نفس
• سردی دست و پا ها
• احساس افسردگی
• کاهش اشتها
• خشکی پوست و مو
• سرگیجه
• درد در قفسه سینه

آیا کم خونی درمان دارد؟

اول باید به پزشک خود مراجعه کنید تا تشخیص بدهد که کم‌خونی ناشی از چیست رژیم غذایی نامناسب است یا مشکل جدی‌تری وجود دارد؟ سپس با توجه به نوع کم‌خونی و علل آن، درمان را شروع می‌کنید. اما اگر کم خونی شما از فقر آهن باشد با رعایت شرایط فوق میتواند کنترل شود.

• رعایت رژیم غذایی مناسب مانند: مواد غذایی که آهن دارن، مصرف ویتامین C، ویتامین B 12،  ویتامین C کمک به جذب آهن می کند.
• مصرف مایعات زیاد در روز.
• روتین ورزشی ورزش منظم داشته باشید.
• استفاده از قرص آهن در دوران قاعدگی برای بانوان.

انواع کم خونی:

  کم خونی فقر آهن :

این نوع شایع‌ترین نوع کم‌خونی است که در اثر کمبود آهن ایجاد می‌شود. مغز استخوان برای ساختن هموگلوبین به آهن نیاز دارد. بدون مکمل آهن، این نوع کم‌خونی در بانوان باردار، دست دادن خون، مانند خونریزی شدید قاعدگی، زخم، سرطان و استفاده منظم از برخی از داروهای مسکن بدون نسخه، به خصوص آسپرین که می‌تواند باعث التهاب جداره معده و در نتیجه از دست دادن خون شود، ایجاد می‌شود.

·         کم‌خونی کمبود ویتامین:

علاوه بر آهن، بدن به فولات و ویتامین B-۱۲ نیاز دارد تا گلبول های قرمز خون را به میزان کافی تولید کند. در غیر صورت باعث کاهش تولید گلبول‌های قرمز می شود. همچنین، برخی از افرادی که به میزان کافی B۱۲ مصرف می‌کنند اما قادر به جذب آن نیستند، به نوعی از کم‌خونی ناشی از کمبود ویتامین به نام کم‌خونی پرنشیوز مبتلا می‌شوند.

·         کم‌خونی بیماری مزمن:

برخی از بیماری‌ها مانند ایدز، آرتریت روماتوئید، بیماری‌های کلیوی، بیماری کرون و سایر بیماری‌های التهابی حاد یا مزمن می‌توانند در تولید گلبول های قرمز خون تداخل ایجاد کنند.

·         کم خونی آپلاستیک:

این کم‌خونی نادر و تهدید کننده زندگی زمانی اتفاق می‌افتد که مغز استخوان به اندازه کافی گلبول قرمز تولید نکند دلایل ایجاد این کم‌خونی شامل عفونت‌ها، داروهای خاص، بیماری های خود ایمنی و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سمی است.

·         کم‌خونی همراه با بیماری مغز استخوان:

انواع بیماری‌ها مانند سرطان خون و میلوفیبروز می‌توانند با تأثیر بر تولید خون در مغز استخوان باعث کم‌خونی شوند. اثرات این نوع سرطان و اختلالات شبه سرطان از خفیف تا حالات تهدید کننده‌ی زندگی متفاوت است.

·         کم‌خونی همولیتیک:

این گروه از کم‌خونی ها زمانی ایجاد می‌شوند که گلبول‌های قرمز سریع‌تر از حد معمول تخریب شوند. برخی بیماری‌های خونی تخریب گلبول‌های قرمز خون را افزایش می‌دهند این نوع کم خونی ممکن است ارثی باشد.

·         کم‌خونی سلول داسی شکل:

این بیماری ارثی، نوعی کم خونی همولیتیک است. علت آن نوعی نقص در هموگلوبین است که در آن سلول‌های قرمز خون به  شکل غیرطبیعی هلال (داس) در می‌آیند. این گلبول‌های نامنظم خون، سریع‌تر از موعد از بین می‌روند و در نتیجه کمبود مزمن گلبول‌های قرمز ایجاد می‌شود.