خشکی مفصل یا Joint Stiffness زمانی رخ می‌دهد که غضروف اطراف مفصل خشک و شکننده شده و منجر به کاهش حرکت روان مفصل شود. مایع سینوویال که به آن مایع مفصلی نیز گفته می‌شود ماده‌ای غلیظ و چسبناک می‌باشد که به عنوان یک عامل روان کننده در بین مفاصل است که از اصطکاک بین آن‌ها جلوگیری می‌‌نماید. بدن به طور طبیعی مایع مفصلی را تولید می‌کند اما با بالارفتن سن، میزان تولید آن کاهش می‌یابد و باعث خشکی مفصل می شود. این عارضه دلایل مختلفی میتواند داشته باشد به غیر از بالا رفتن سن مانند: سبک زندگی، شرایط پزشکی و  برخی از دیگر حالت‌ها باشد. خشکی مفاصل نوعی مشکل رایج برای افراد مبتلا به آرتریت یا سایر بیماری‌های مفصلی هم هست. خشکی مفصل  منجر به افزایش اصطکاک بین استخوان‌ها و مفاصل خواهد شد. این عارضه می‌تواند منجر به درد مفاصل، سفتی و کاهش‌تحرک شود.

علل خشکی مفاصل:

علت‌های دیگر که موجب کاهش مایع مفصلی می‌شوند عبارتند از:

• افزایش سن:

با افزایش سن غضروف، ماده اسفنجی که از انتهای استخوان های شما محافظت می کند، شروع به خشک شدن و سفت شدن می کند. بدن شما همچنین با افزایش سن مایع سینوویال کمتری تولید می کند. 

• اضافه وزن:

• آرتریت:

ارتریت بافت‌های همبند اطراف مفاصل را تحت تاثیر قرار می‌دهد که منجر به درد، سفتی و تورم در مفاصل، ماهیچه‌ها، تاندون‌ها، رباط‌ها یا استخوان‌ها شود. و معمولا در افراد مسن اتفاق می افتد.

• روماتیسم:

در روماتیسم مفصلی سیستم ایمنی پوشش مفصل ها که سیوویوم نام دارد را مورد حمله قرار می دهد. روماتیسم به احتمال زیاد مفاصل مچ دست یا انگشتان را تحت تاثیر قرار می دهد، اما می تواند در هر جایی از بدن شما ظاهر شود.

• کم آبی بدن:

کم‌آبی منجر به از دست دادن مایع مفصلی می‌شود و روان‌کاری طبیعی را کاهش می‌دهد.

• کمبود ویتامین:

کمبود ویتامین نیز روی خشکی مفاصل تاثیر می‌گذارد.

• آسیب مفصل:

اگر آسیب جدی وارد شود میتواند به اجزای مفصل آسیب برساند.

علائم خشکی مفاصل:

خشکی مفاصل علائم گوناگونی دارد که شامل موارد زیر می باشد.

• احساس درد در مفاصل.
• ایجاد صدا به هنگام حرکت مفاصل.
• ایجاد تورم و قرمزی در اطراف مفاصل.
• احساس سفت شدن در موارد عدم تحرک مفاصل.
• ضعف عضلانی در اطراف مفاصل.

راه های تشخیص دقیق خشکی مفصل:

تشخیص خشکی مفصل معمولاً پزشک بر اساس معاینه فیزیکی و سابقه پزشکی بیمار و همچنین آزمایش‌های تصویربرداری مانند اشعه ایکس یا ام آر آی را برای بررسی هرگونه علائم آسیب یا التهاب را درخواست کنند. در این‌گونه موارد احتمال این وجود دارد که پزشکان آزمایش خون را برای بررسی هرگونه بیماری زمینه‌ای یا جستجوی نشانه‌هایی که ممکن است نشان‌دهنده خشکی مفاصل باشد، درخواست کنند.

درمان خانگی مفاصل:

برخی از اقداماتی که می‌ شود تا مراجعه به پزشک از آن‌ها برای کمتر شدن علائم کمک بگیرید عبارت‌اند از:

• تمرین های ورزشی مخصوص.
• دوش آب گرم یا کمپرس گرم.
• رژیم غذایی سالم و مناسب.
• داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن، آسپیرین و ناپروکسن.
• داروهای کورتیکواستروئیدی.

درمان خشکی مفاصل:

اگر بیماری پیشرفت کرده باشد برای درمان پزشک از یکی از روش های زیر استفاده می کند.

• دارودرمانی:

استفاده از داروهایی برای افزایش مایع سینوویال یکی از اولین درمان‌ها می‌باشد که در مواردی که بیماری در مراحل اولیه قرار دارد تجویز می‌شود.

•  تزریق مفصلی:

این تزریق شامل تزریق اسیدهیالورونیک یا مایع مفصلی مصنوعی که از ترکیباتی مشابه مایع سینویال طبیعی می‌باشد. تزریق توسط پزشک متخصص و به غضروف و فضای خالی بین مفاصلی انجام می‌شود. پس از تزریق میزان درد، التهاب، اصطکاک و حرکات مفاصل تا حدود زیادی بهبود می‌یابد. نتیجه‌ی تزریق مایع مفصلی حدو ۶ تا ۱۲ ماه موثر است و پس از آن در صورت لزوم این درمان باید تکرار شود.

• تزریق: PRP

 تزریق پلاکت غنی از پلاکت یا به اصطلاح پی آر پی روش دیگری جهت ترمیم بافت‌های آسیب دیده و درمان آسیب و کاهش التهاب است. در این روش درمانی از خون بیمار استفاده می‌شود و پس از تغلیظ و جدا کردن پلاکت‌ها، ماده به دست آمده به مفاصل تزریق می‌شود.
• جراحی: اگر بیمار در مراحل اولیه جهت درمان مراجعه نکند پیشرفت بیماری ممکن است منجر به آرتروز مفصل شود و در مواردی جراحی و یا تعویض مفصل ممکن است به عنوان آخرین گزینه‌ی درمانی موثر مطرح باشد.