نخاع قسمت اصلی سیستم اعصاب مرکزی است که مغز را به سایر قسمت های بدن متصل می کند. در ستون فقرات بین هر دو مهره یک سوراخ وجود دارد که به آن سوراخ بین مهره ای گفته می‌شود و از داخل این سوراخ یک ریشه عصبی خارج شده که به اندام‌های تحتانی می رود که باعث حرکت عضلات می شود. در عده ای از افراد مفاصل های پشت مهره بیش از حد رشد می کنند و در نتیجه جا برای ریشه عصبی تنگ می شود و  این تنگ شدن فضا می تواند به نخاع و اعصاب اطراف آن فشار وارد کند و در نهایت، منجر به بروز درد و  یا بی حسی در پاها و یا بازوها شود.. به این بیماری را تنگی کانال نخاعی می گویند. و دو نوع اصلی وجود دارد.

1.تنگی گردنی: در این حالت باریک شدن در بخشی از ستون فقرات گردنی اتفاق می افتد.

2.تنگی کمری: اما در این حالت باریک شدن در بخشی از ستون فقرات کمری اتفاق می افتد.

علل به وجود آمدن تنگی نخاع به شرح زیر میباشد.

یکی از شایع ترین علل تنگی نخاعی، ابتلا به آرتریت یا همان التهاب مفاصل می باشد. در این اختلال، مایع موجود در مفاصل به نام غضروف به مرور تحلیل رفته و استخوان ها بر روی هم ساییده می شوند. قابل ذکر است که این مورد در اثر افزایش سن بیشتر به وجود می آید.

یکی دیگر از علل تنگی نخاع مینوان به استئوآرتریت اشاره کرد استئوآرتریت می تواند باعت تغییرات دیسک و ضخیم شدن رباط های ستون فقرات شود. که باعث می شود فشار بیشتری به نخاع و اعصاب نخاع وارد شود.

تنگی نخاع میتواند ژنتیکی نیز باشد در عده ای از افراد قطر کانال نخاعی کوچکتر از افراد عادی جامعه است. 

ارثی هم ممکن است باشد در افرادی که در خانواده  آن ها مشکل تنگی نخاع وجود دارد احتمال داشتن تنگی نخاع وجود دارد.

داشتن شغل سنگین نیز در این بیماری بی تاثیر نیست.

بیماری های روماتیسمی یکی دیگر علل تنگی نخاع می باشد مانند آرتریت روماتوئید و اسپوندیلیت آنکیلوزان باعث می‌شوند که فرد مستعد تنگی کانال نخاعی بشود. زیرا در این بیماری ها مفاصل ستون مهره ها دچار التهاب می‌شوند و همین التهاب باعث افزایش رشد آنها می شود.

علائم تنگی نخاع:

علائم این بیماری به تدریج به دلیل التهاب و فشرده شدن اعصاب شروع می‌شود و با گذشت زمان شدید تر می‌شود. و همچنین علائم تنگی کانال نخاعی در هر شخصی متفاوت است و ممکن است شامل یکی یا چند تا از موارد زیر باشد.

• احساس درد در پاها، عضلات ساق پا یا باسن که با ایستادن تشدید می‌شود.
• سیاتیک، دردی که به یک یا هر دو ران ساطع می‌شود.
• ضعف، بی حسی و گزگز در پا ها.
• دردی که با نشستن، دراز کشیدن یا خم شدن به جلو بهبود می یابد.
• کمردرد  شدید که با ایستادن طولانی مدت تشدید می‌شود.
• ضعف پا هنگام راه رفتن.
• گرفتگی عضلات ساق پا هنگام راه رفتن.
• کاهش حس در پاها.
• از دست دادن عملکرد مثانه یا روده.
• بی حسی شدید و درد و ضعف غیر قابل تحمل در پاها.

تشخیص تنگی نخاع:

اولین گام معاینه پزشک مغز و اعصاب است. اما برای تشخیص دقیق تر از روش های فوق استفاده می شود.

• MRI:

بهترین روش برای تشخیص تنگی کانال نخاعی است. در این روش تصویربرداری پزشکی تمامی جزئیات از جمله ریشه‌های عصبی و تغییرات نخاع یا تومورهای موجود در ناحیه نخاعی قابل تشخیص است.

• سی تی اسکن:

در این تست، ماده رنگی به بدن تزریق می شود، تا هر گونه آسیب به بافت های نرم و هم چنین استخوان مشخص شود.

• اشعه ایکس:

استفاده از اشعه ایکس برای تصویربرداری در زوایای مختلف که به تعیین شکل و اندازه کانال نخاعی کمک می کند.

درمان تنگی نخاع:

در وحله اول، درمان دارویی برای بهبود حال بیمار در نظر گرفته می شود. از قبیل:

• مصرف دارو

مانند: آسپیرین، استامینوفن، ژلوفن و ناپروکسن به تسکین درد این اختلال کمک می کنند. داروهایی مانند شل کننده عضلات و یا داروهای ضد تشنج می توانند به درمان جنبه های دیگر این اختلال مانند اسپاسم و گرفتگی عضلات و یا آسیب های عصبی کمک کنند.

• تزریق کورتون

کورتون به گردن و یا پشت بدن تزریق می شود. استروئیدها از شدت التهاب کم می کنند.

• ورزش و تمرین بدنی

ورزش، به تقویت قوای عضلانی، بهبود دامنه حرکتی و حفظ تعادل در فعالیت های روزانه کمک می کند. گاها توصیه می شود افراد مبتلا به این اختلال برای انجام تمرینات به فیزیوتراپی مراجعه کنند.

• جراحی

در برخی موارد، این اختلال می تواند شدید شود و مشکلاتی را هنگام راه رفتن برای فرد ایجاد کند. در صورتی که علی رغم رعایت روش های درمانی گفته شده، تغییری در علائم مشاهده نشود، جراحی گزینه درمان خواهد بود.

البته جراحی نیز عوارض خاص خود را دارد، به همین خاطر توصیه می شود قبل از جراحی، حتما در خصوص مراقبت ها و دوره نقاهت با پزشک مشورت داشته باشید.

اما در کنار روش های گفته شده، رعایت موارد زیر نیز می تواند مفید باشد:

• نیم ساعت پیاده روی در طول روز
• استفاده از کمپرس سرد و گرم. دوش آب گرم نیز توصیه می شود.
• توجه به پوزیشن بدن. نحوه نشستن، ایستادن و یا حتی خوابیدن بسیار مهم است. هنگام بلند کردن اجسام از روی زمین، زانوها باید خم شوند. توجه داشته باشید پشت بدن نباید به هیچ عنوان خم شود.
• کاهش وزن، به خصوص افرادی که چاق هستند و اضافه وزن دارند.